İtirazın İptali Davası Hakkında Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
İtirazın iptali davası, ilamsız icra takibine borçlunun yaptığı itiraz nedeniyle duran takibin devam ettirilmesi için alacaklı tarafından açılan bir hukuk davasıdır. Aşağıda bu davaya ilişkin en çok sorulan sorular ve detaylı yanıtlar yer almaktadır.
1. İtirazın iptali davası nedir?
Borçlu, kendisine gönderilen ödeme emrine süre içinde itiraz ederse, ilamsız icra takibi durur. Alacaklı bu durumda, borçlunun itirazını ortadan kaldırmak ve takibe devam edebilmek için “itirazın iptali davası” açmak zorundadır. Bu dava, alacağın varlığının mahkemede ispatlandığı ve borçlunun itirazının hukuka aykırı olduğu hallerde kazanılabilir.
2. İtirazın iptali davası hangi mahkemede açılır?
Bu dava, genel kural olarak asliye hukuk mahkemelerinde açılır. Görevli mahkeme bu olmakla birlikte, yetkili mahkeme genellikle borçlunun yerleşim yeri mahkemesidir. Ancak taraflar arasında geçerli bir yetki sözleşmesi varsa, bu da dikkate alınabilir.
3. Dava hangi süre içinde açılmalıdır?
Alacaklı, borçlunun icra takibine yaptığı itirazın kendisine tebliğ edilmesinden itibaren 1 yıl içinde itirazın iptali davasını açmak zorundadır. Bu süre hak düşürücü niteliktedir. Tebligat elektronik yolla yapılmışsa, 1 yıllık süreye 5 gün eklenir.
4. Kambiyo senetlerine dayalı takiplerde itiraz süreleri farklı mıdır?
Evet. Çek, bono ve poliçe gibi kambiyo senetlerine dayalı takiplerde, borçluya çıkarılan ödeme emrine 5 gün içinde itiraz etmesi gerekir. Bu itiraz, doğrudan icra mahkemesine yapılmalıdır ve süreler çok daha kısadır. Kambiyo takibinde ayrıca “imzaya itiraz” gibi özel itiraz usulleri de vardır.
5. Her takip türünde imzaya itiraz yapılabilir mi?
Hayır. İmzaya itiraz yalnızca kambiyo senetlerine dayalı takibin söz konusu olduğu hallerde mümkün olabilir. Borçlu, ödeme emrine “bu imza bana ait değildir” diyerek itiraz ederse, icra mahkemesi bu iddiayı incelemek zorundadır. Diğer takip türlerinde imzaya itiraz usulü bulunmamaktadır.
6. Haksız yere itiraz eden borçlu hangi yaptırımla karşılaşır?
Borçlunun itirazı mahkemece haksız bulunursa, mahkeme alacaklı lehine en çok %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedebilir. Bu tazminat, borçlunun sıradan bir itirazla icra takibini engellemesini caydırmak amacıyla düzenlenmiştir.
7. Mahkeme borçlunun itiraz gerekçelerini dikkate alır mı?
Evet. İtirazın iptali davasında mahkeme, borçlunun itiraz sebeplerini esastan incelemekle yükümlüdür. Borcun bulunmadığı, zamanaşımına uğradığı, ödeme yapıldığı, imzanın kendisine ait olmadığı gibi iddialar somut delillerle desteklenmek koşuluyla dikkate alınır.
8. Borçlu dava açılmadan önce ödeme yaparsa ne olur?
Borçlu, itirazın iptali davası açılmadan önce ya da dava sürerken kısmen veya tamamen borcunu öderse, bu durum mahkeme tarafından dikkate alınır. Alacaklının talebine karşı, gerçekte kalan alacak miktarı esas alınır. Ödeme yapıldığı ispatlanırsa, davanın reddi veya kısmen kabulü söz konusu olabilir.
9. Bu dava sonucunda alacaklı takibe kaldığı yerden devam edebilir mi?
Evet. Mahkeme borçlunun itirazını haksız bulur ve itirazı iptal ederse, alacaklı icra takibine kaldığı yerden devam edebilir. Yani takip yeniden başlamaz, eski dosya üzerinden işlemlere devam edilir. Şayet mahkeme icra inkar tazminatına da karar verirse, bu tazminat da icra dosyasına eklenerek tahsil edilir.
Not: Bu metin, genel bilgilendirme amacı taşır. Her durum kendine özgü olduğu için somut olaylarda bir avukata danışılması tavsiye edilir. Bizimle iletişime geçmek için: https://elifmeric.av.tr/iletisim
Yazının uzun haline ulaşmak için: https://elifmeric.av.tr/blog/icra-takibine-itiraz-ve-itirazin-iptali-davasi-sartlar-surec-ve-uygulama/
